Start
Onze diensten
kantoorinfo
medewerkers
routebeschrijving
brochures
vraag en antwoord
presentatie erfrecht

Wat doet een notaris bij het kopen van een huis?

Gepubliceerd op

Een bureau met notariële documenten, een pen en een zegel, klaar voor het passeren van een koopakte

Bij de aankoop van een woning komt er veel kijken: onderhandelingen, financiering, een bezichtiging en een keuring. Eén partij is er vaak niet bij stilstaan, terwijl hij of zij een cruciale rol speelt: de notaris. In Nederland is de notaris bij een huizenkoop niet zomaar een formaliteit. Hij of zij is een onafhankelijke jurist met een publieke taak, die ervoor zorgt dat de overdracht van de woning juridisch klopt en dat koper en verkoper beschermd zijn. Hieronder lees je wat de notaris precies doet, en waarom dat voor jou als koper belangrijk is.

De notaris is onafhankelijk en neutraal

Een belangrijk uitgangspunt is dat de notaris niet de partij van de koper of de verkoper is. Hij of zij werkt onafhankelijk en heeft een wettelijke plicht om beide partijen eerlijk en zorgvuldig te informeren. Dat betekent dat de notaris niet kiest voor één kant, maar erop let dat de afspraken helder zijn en dat niemand later verrast wordt. Veel mensen denken dat de notaris "van de verkoper" is of juist "van de bank", maar dat klopt niet. De notaris is een ambtsdrager die de wet moet naleven.

Omdat de notaris neutraal is, kun je hem of haar ook vragen stellen die je aan een makelaar of verkoper niet zou durven stellen. Gebruik die mogelijkheid. Vragen over de koopovereenkomst, over eventuele lasten of over wat je precies tekent zijn altijd welkom.

Van koopovereenkomst naar koopakte

De koop begint meestal met een koopovereenkomst, die vaak via een makelaar of direct tussen partijen tot stand komt. Daarin staan de koopsom, de datum van levering, de voorwaarden zoals een financieringsvoorbehoud en een bouwkundige keuring, en eventuele bijzondere bepalingen. De notaris wordt in deze fase al betrokken om de tekst te controleren en te zorgen dat er geen onduidelijkheden in zitten.

De echte notariële handeling is het passeren van de akte van levering. Dat gebeurt in de notariskantoor, meestal bij de levering. De notaris leest de akte voor of legt die uit, controleert de identiteit van de partijen en laat de akte door de koper en verkoper ondertekenen. Vanaf dat moment is de overdracht juridisch een feit. Het is een moment waarop het goed is om even rustig de tijd te nemen en eventuele vragen te stellen.

Wat de notaris controleert voordat de akte wordt gepasseerd

Voordat de notaris de akte passeert, doet hij of zij een uitgebreide controle. Dit is een van de belangrijkste redenen om een notaris in te schakelen. De controle omvat onder meer:

  • de eigendom: is de verkoper werkelijk de eigenaar van de woning, volgens het kadaster?
  • hypotheken en beslagen: rusten er hypotheekrechten, beslagen of andere beperkingen op de woning?
  • erfpacht en kettingbedingen: gaat het om grond in erfpacht, en zijn er bijzondere verplichtingen voor de koper?
  • de kadastrale gegevens: klopt de omschrijving van het object met de werkelijke situatie?
  • de bevoegdheid van de verkoper: is de verkoper bevoegd om het object te verkopen, bijvoorbeeld wanneer er meerdere eigenaren zijn?

Deze controle gebeurt in de regel via openbare registers, zoals het kadaster en de hypotheekregisters. Zo voorkom je dat je een woning koopt waar onverwachte lasten of juridische problemen aan kleven.

Financiering, hypotheek en de geldstromen

Als je een hypotheek neemt, speelt de notaris ook een rol bij de financiering. De geldverstrekker wil dat de hypotheek op de juiste manier wordt gevestigd, zodat de bank zekerheid heeft over de woning. De notaris zorgt daarvoor en verwerkt de hypotheekakte in de juiste akte van levering. Ook de betaling van de koopsom verloopt in veel gevallen via de notaris. Het geld gaat niet rechtstreeks van koper naar verkoper, maar via een derdengeldrekening van het notariskantoor. Pas wanneer alle voorwaarden zijn vervuld, wordt het geld vrijgegeven.

Daarnaast berekent de notaris, of het kantoor, de kosten die bij de koop horen. Denk aan de kosten van de akte, de kadastrale inschrijving en eventuele overdrachtsbelasting. Vraag vooraf altijd om een specificatie van de kosten, zodat je weet waar je aan toe bent.

Inschrijving in de openbare registers

Na het passeren van de akte moet de overdracht worden ingeschreven in de openbare registers. Dit is een wettelijke verplichting en gebeurt bij het kadaster. Pas na deze inschrijving ben je ook naar buiten toe echt eigenaar. Ook de hypotheekinschrijving wordt door de notaris geregeld. De notaris zorgt er zo voor dat de eigendomsoverdracht én de zekerheidsrechten van de bank correct vastliggen.

Heb je na de koop nog vragen over de inschrijving, bijvoorbeeld wanneer je de officiële bevestiging moet ontvangen, dan kun je het beste navragen bij het notariskantoor dat de akte heeft verzorgd.

Praktische tips voor de koper

Om het proces soepel te laten verlopen, zijn er een paar zaken die je zelf kunt doen:

  1. Lees de concept-akte van tevoren rustig door, zodat je bij het passeren geen verrassingen hebt.
  2. Vraag om een duidelijk overzicht van alle kosten en lasten.
  3. Zorg dat je identiteitsbewijs en eventuele andere benodigde documenten op tijd in orde hebt.
  4. Stel vragen wanneer iets niet duidelijk is, ook als het simpel lijkt.

Met een goede voorbereiding en een zorgvuldige notaris verloopt de huizenkoop in de meeste gevallen rustig en zonder onverwachte problemen. De notaris is daarbij je beschermer op het juridische vlak, en het loont om die rol serieus te nemen.

← Alle artikelen